leafhead 12

Maculadegeneratie

Wat is maculadegeneratie?

Macula degeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Meestal wordt macula degeneratie ‘slijtage’ van het netvlies genoemd. Dit is een aandoening die doorgaans oudere volwassenen treft en die resulteert in verlies van gezichtsscherpte centraal in het gezichtsveld (de macula) vanwege schade aan het netvlies. Het komt voor als 'droge' en 'natte' vorm. Het is de belangrijkste oorzaak van gezichtsstoornissen bij oudere volwassenen (>50 jaar).

Zoals in een fototoestel de film de lichtgevoelige laag is, zo is het netvlies of retina de lichtgevoelige laag van het oog. Het middelpunt van het netvlies met een doorsnee van ongeveer 3 mm. wordt de macula lutea, gele vlek, genoemd.

In de macula bevindt zich het grootste aantal van het type lichtgevoelige cellen dat contrast en kleuren kan waarnemen: de kegeltjes. Daardoor heeft het netvlies juist in de macula de grootste gevoeligheid voor details en kleuren.

Dankzij de macula is het centrale, scherpe zien mogelijk. Het scherp zien is nodig bij lezen, tv kijken, autorijden, borduren, enz. Het overige deel van het netvlies zorgt voor het perifere zien, om het centrale zien heen, erboven, eronder, opzij ervan. Het beslaat een veel groter gebied van het gezichtsveld dan het centrale zien. Het perifere zien mist echter de scherpte van het centrale zien, maar is noodzakelijk om nergens tegenop te lopen.

Macula degeneratie ontstaat wanneer de kegeltjes in de macula afsterven, meestal door de leeftijd dus na het vijftigste levensjaar of vroeger bij bv hoge myopie. Dit veroorzaakt een achteruitgang van het gezichtsvermogen in het centrale, scherpe zien. Het perifere zien blijft in de meeste gevallen gespaard, zodat men in staat blijft om zijn weg in huis en daar buiten min of meer zelfstandig te vinden, ook al mist men dan scherpte.

Wat zijn de kenmerken?

AMD tast het centrale zicht aan waardoor de patiënt moeilijkheden ervaart bij het lezen, het schrijven en het herkennen van dingen vlak voor hem. Zij zijn dus niet in staat gezichten te herkennen en kunnen bv. geen verkeersborden lezen vanop een grotere afstand waardoor het voor hun verboden is een wagen te besturen.

Bij AMD is enkel het centrale zicht aangetast, het perifeer zicht (het zicht aan de buitenzijde) blijft gespaard. U wordt dus niet helemaal blind! U kunt nog zelfstandig leven en lezen met behulp van vergrootglazen.

Risicofactoren en preventie

Enkele risicofactoren zijn:

- Toenemende leeftijd
- Erfelijkheid
- Overmatige UV blootstellen
- Overmatig alcoholgebruik
- Roken
- Vrouwen hebben meer kans postmenopauzale hormonensubstitutie

Wat u kunt doen ter preventie:

- Eet veel vers fruit en groene bladgroenten.
- Stop met roken.
- Laat uw ogen jaarlijks nakijken.
- Gebruik een goede verlichting als u leest.
- Overweeg de inname van anti-oxidanten, zink en luteïne als u de droge AMD vorm heeft of de droge vorm in één en de natte vorm in het andere oog.
- Raadpleeg een oogarts binnen de 48 uur als u een plots wegvallen of ernstige verstoring van het centrale zicht waarneemt.

Droge AMD en natte AMD

We onderscheiden twee vormen van aandoeningen: de droge AMD en de natte AMD. Beide vormen reageren verschillend op de behandeling. Enkele gevallen van natte AMD zijn te behandelen met verschillende soorten laser en injecties. Toch kunnen we geen blijvend gunstig resultaat garanderen. Een laserbehandeling heeft geen enkel effect op de droge vorm, dat toch de meest voorkomende vorm van AMD is.

degeneratiealg.jpg